bản thể
Định nghĩa
- Danh từ:
- Cái tồn tại tự thân, cái cốt lõi bên trong của sự vật: "Bản thể" chỉ thực tại cơ bản, tự tồn tại và không thay đổi của một sự vật, hiện tượng, tách biệt với những biểu hiện bên ngoài hay nhận thức của con người về nó.
- Thực chất, bản chất sâu xa nhất: Trong triết học, "bản thể" thường được dùng để chỉ cái cốt lõi, chân thực nhất định hình nên sự tồn tại của một thực thể.
Ví dụ sử dụng
- Danh từ:
- Triết học cổ điển thường phân biệt giữa bản thể và hiện tượng. (Triết học cổ điển thường phân biệt giữa cái tồn tại tự thân và biểu hiện bên ngoài.)
- Anh ấy luôn tìm kiếm bản thể đích thực của chính mình. (Anh ấy luôn tìm kiếm cái cốt lõi, chân thực nhất của chính mình.)
- Câu hỏi về bản thể của vũ trụ là một vấn đề triết học căn bản. (Câu hỏi về thực tại tự thân của vũ trụ là một vấn đề triết học căn bản.)
Các cách sử dụng nâng cao
"Bản thể luận": Một nhánh của siêu hình học nghiên cứu về bản chất của tồn tại, của cái có thực.
- Haiêđêgơ là một triết gia nổi tiếng với các tác phẩm về bản thể luận. (Haiêđêgơ là một triết gia nổi tiếng với các tác phẩm về học thuyết nghiên cứu bản chất của tồn tại.)
"Bản thể và hiện tượng": Một cặp phạm trù triết học quan trọng, trong đó "bản thể" là cái ẩn giấu bên trong, còn "hiện tượng" là cái biểu lộ ra bên ngoài.
- Sự đối lập giữa bản thể và hiện tượng là chủ đề trung tâm trong triết học của Kant. (Sự đối lập giữa thực tại tự thân và biểu hiện là chủ đề trung tâm trong triết học của Kant.)
Biến thể và từ gần giống
- Bản chất (danh từ): Tính chất cơ bản, vốn có, làm nên đặc điểm riêng của sự vật. (Gần nghĩa nhưng thường dùng rộng rãi hơn, ít tính triết học chuyên sâu như "bản thể").
- Tự thể (danh từ): Cái tự nó, bản thân nó. (Cách diễn đạt khác của "bản thể" trong một số ngữ cảnh triết học).
- Thực thể (danh từ): Cái tồn tại thực sự, có thực. (Nhấn mạnh vào sự tồn tại khách quan hơn là tính chất cốt lõi bên trong).
Từ đồng nghĩa
- Cốt lõi: Phần quan trọng, chủ yếu nhất bên trong.
- Bản tính: Tính chất vốn có, tự nhiên từ bên trong.
- Tinh chất: Phần tinh túy, thuần khiết nhất.
Thành ngữ liên quan
- "Trở về với bản thể": Quay trở lại với trạng thái nguyên thủy, chân thực nhất của bản thân, thường trong ngữ cảnh tâm linh hoặc triết học nhân sinh.
- Thiền định giúp con người trở về với bản thể của chính mình. (Thiền định giúp con người quay trở lại với cái chân thực, cốt lõi nhất của chính mình.)